LRE - dega Bushat

AlgoRama!

Kur pushteti-regji e quan zhurmë qytetarin që kërkon dokument…

Nga A***n Galdini

Edi Rama nuk e zbuloi algoritmin.

E përdori.

Nuk e zbuloi për të kuptuar epokën.

E nxori si alibi për t’i ikur përgjegjësisë.

Nuk foli për algoritmin sepse i dhemb e vërteta publike.

Foli për algoritmin sepse nuk do të flasë për dokumentin, për hartën, për kontratën, për përfituesin, për gardhin, për bregdetin, për humbjen e besimit dhe për shtetin që kërkon të besohet përpara se të lexohet.

Për vite të tëra, Edi Rama ndërtoi një pushtet mbi imazhin, mbi skenën, mbi regjinë, mbi fasadën, mbi batutën, mbi përqeshjen e kundërshtarit, mbi maketin, mbi ceremoninë, mbi televizionin, mbi transformimin pamor të realitetit dhe mbi atë lloj politike ku qytetari nuk ftohej të lexonte, por të shikonte.

Tani, kur shikimi publik nuk prodhon më admirim, por zemërim, ai e quan rrezik.

Tani, kur kamera nuk ndriçon më vetëm pushtetin, por edhe plagën që pushteti ka lënë pas, ai flet për algoritmin.

Tani, kur sheshi bëhet pamje kundër tij, ai ankohet se sheshi është studio.

Por Shqipëria nuk duhet ta harrojë këtë, politika shqiptare nuk u kthye sot në studio xhirimi.

Edi Rama e mësoi vetë Shqipërinë të qeverisej me regji.

Ai nuk është viktima e algoritmit.

Ai është AlgoRama.

AlgoRama nuk është vetëm një kryeministër.

Është emri shqiptar i një sëmundjeje moderne të pushtetit, çasti kur pushteti që ka jetuar nga spektakli e shpall spektaklin armik vetëm kur spektakli nuk i shërben më.

Është pushteti që e kthen çdo pyetje në imazh, çdo dokument në dekor, çdo kundërshtar në karikaturë, çdo zhvillim në spektakël, çdo llogari në bezdi dhe çdo plagë publike në problem komunikimi.

Është qeverisja që të thotë “më beso”, kur qytetari kërkon “ma trego”.

Në Shqipëri kjo ka emrin Rama.

Por emri është më i vogël se sëmundja.

Sëmundja quhet pushtet-regji, një pushtet që nuk kërkon qytetarë, por audiencë, nuk kërkon besim, por efekt, nuk kërkon lexim, por pamje, nuk kërkon kontroll, por duartrokitje.

Pushteti-regji nuk sundon vetëm duke fshehur faktin.

Sundon duke prodhuar rolin e qytetarit.

Spektator kur duartroket.

Zhurmë kur pyet.

Masë kur voton.

Rrezik kur zgjohet.

Ky është krimi më i hollë i pushtetit-regji, nuk e mohon gjithmonë qytetarin, e pranon vetëm në rolin që i shërben.

E do si shikues, si votë, si trup elektoral, si dekor popullor, si audiencë të bindur.

Por kur qytetari kërkon dokument, pushteti nuk sheh më qytetar.

Sheh zhurmë.

Këtu nuk fillon debat komunikimi.

Këtu fillon gjyqi politik.

Algoritmi nuk e vuri gardhin.

Algoritmi nuk e errësoi dokumentin.

Algoritmi nuk e shpiku mosbesimin.

Algoritmi nuk e nënshkroi kontratën.

Algoritmi nuk e fshehu përfituesin.

Algoritmi nuk e ndryshoi ligjin.

Algoritmi nuk e trajtoi bregdetin si dekor të një marrëveshjeje që publiku nuk e lexon dot.

Algoritmi nuk e bëri qytetarin të dyshojë te fjala “zhvillim”.

Këtë e bëri pushteti.

Algoritmi është vetëm fjala e re me të cilën Rama kërkon të mbulojë fajin e vjetër.

Për sa kohë publiku nuk ka përpara vendimin, hartën, kufirin ligjor, kontratën, përfituesin fundor dhe përgjegjësinë politike, çdo leksion për algoritmin është tym mbi dokumentin e fshehur.

Kur një qeveri nuk jep dritë, nuk ka të drejtë të ankohet pse qytetari ndez telefonin.

Kur një shtet nuk jep dokument, nuk ka të drejtë të ankohet pse qytetari kërkon kamerën.

Kur një pushtet e mëson vendin të besojë maketin përpara kontratës, nuk ka të drejtë të tronditet kur njerëzit fillojnë të dyshojnë çdo maket.

Rama thotë se qeveria nuk ia dorëzon timonin zhurmës.

Por pyetja e Republikës nuk është nëse timoni duhet t’i dorëzohet zhurmës.

Pyetja është, kush ia dha timonin një njeriu që nuk tregon hartën?

Nëse timoni mbahet në emër të shtetit, harta duhet të jetë publike.

Nëse pasuria është e Shqipërisë, përfituesi duhet të jetë i qartë.

Nëse zhvillimi është për qytetarin, dokumenti nuk mund të jetë i errët.

Nëse investimi është i pastër, nuk ka pse të trembet nga pyetja.

Shteti nuk është anije private.

Kryeministri nuk është pronar i direkut.

Republika nuk është ekuipazh që duhet të lidhet pas një kapiteni vetëm sepse kapiteni ka frikë nga sirenat.

Republika është vendi ku pushteti lexohet.

Republika është vendi ku zhvillimi provohet.

Republika është vendi ku qytetari nuk fal firmë bosh.

Republika është vendi ku timoni nuk mbahet pa hartë.

Në një Republikë, qytetari nuk kërkon leje për të mos besuar.

Kur dokumenti mungon, mosbesimi nuk është helm.

Është imuniteti i fundit i Republikës.

Pushteti që kërkon ta shuajë mosbesimin pa hapur dokumentin nuk kërkon besim.

Kërkon nënshtrim.

Pushteti që kërkon besim pa dokument nuk është pushtet demokratik.

Është regji që kërkon bindje.

Prandaj fjala “algoritëm” nuk është diagnozë.

Është devijim.

Është streha moderne e pushtetit që nuk do të thotë më, faj, kontratë, vendim, përfitues, përgjegjësi.

Ajo i duhet Ramës për ta zhvendosur pyetjen.

Ai nuk do që të pyesim pse ka plagë.

Do që të flasim për mënyrën si ajo qarkullon.

Nuk do të flasim për pronën.

Do të flasim për rrjetin.

Nuk do të flasim për kontratën.

Do të flasim për klikimin.

Nuk do të flasim për errësirën.

Do të flasim për ekranin.

Kjo është gjuha e AlgoRamës, kur pyetja bëhet e rrezikshme, akuzo mënyrën si pyetja po përhapet.

Kur pushteti nuk mund ta mohojë plagën, ai ndryshon emrin e saj.

Kjo është dhuna më e hollë e propagandës, jo të vrasë pyetjen, por ta riemërtojë derisa të mos duket më si pyetje.

Por qytetari nuk e humb të drejtën e pyetjes vetëm sepse pyetja e tij bëhet virale.

Një plagë nuk bëhet e pavlefshme pse filmohet.

Një dyshim nuk bëhet armiqësor pse nuk i pëlqen pushtetit.

Një protestë nuk bëhet e rreme vetëm pse disa kërkojnë ta përdorin.

Dhe një qeveri nuk bëhet e drejtë vetëm pse di ta përshkruajë rrëmujën e kundërshtarëve të saj më mirë se ata vetë.

Këtu duhet të jemi të ndershëm deri në fund.

Protesta nuk është e pafajshme vetëm pse është protestë.

Sheshi nuk jep automatikisht mandat.

Plaga nuk jep prokurë.

Askush nuk bëhet përfaqësues i popullit vetëm sepse mban mikrofon, flamur, ekran, foltore, avokatë, karvan, teori, parti, datë historike apo formulë kalimtare.

Por pikërisht sepse plaga nuk jep prokurë, as pushteti nuk ka të drejtë ta quajë plagën zhurmë.

Unë nuk ia dorëzoj qytetarin as pushtetit, as turmës, as regjisë së Ramës, as regjisë së atyre që duan ta trashëgojnë plagën.

Qytetari nuk është material për regjinë e Ramës.

Nuk është as karburant për regjinë e dikujt tjetër.

Ai është njeri i lirë, pronar moral i Republikës, bartës i dinjitetit të vetë, i arsyes së vetë, i lirisë së vetë, i së drejtës së vetë për të mos u përdorur.

Beteja nuk është për t’ia marrë regjinë Ramës dhe për t’ia dhënë dikujt tjetër.

Beteja është për ta mbaruar politikën si regji.

Republika nuk mbrohet duke ia dorëzuar vendin turmës.

Por nuk mbrohet as duke ia dorëzuar vendin një kryeministri që e quan veten timon sa herë kërkohet llogari.

Kjo është beteja e vërtetë.

Jo algoritmi kundër qeverisë.

Jo qeveria kundër algoritmit.

Por Republika kundër dy grabitjeve të njëkohshme, grabitjes së pushtetit që fsheh dokumentin, dhe grabitjes së shesh*t që kërkon të flasë pa mandat.

Rama kërkon ta paraqesë veten si rend.

Por rendi nuk është heshtje para kryeministrit.

Rendi është kufiri ku pushteti ndalet, dokumenti hapet dhe qytetari nuk përbuzet.

Pushteti që e quan këtë zhurmë nuk është rend.

Është frikë me protokoll.

Algoritmi shpërblen pamjen, shpejtësinë, emocionin, goditjen e shkurtër, konfliktin, poshtërimin e kundërshtarit dhe zëvendësimin e mendimit me refleks.

Por kjo nuk hyri sot në Shqipëri nga rrjeti.

Kjo ishte gjuha politike që Rama i mësoi vendit për vite.

Ai e ndërtoi pushtetin mbi pamjen.

E ngriti komunikimin mbi batutën.

E shndërroi kundërshtarin në karikaturë.

E ktheu vendimmarrjen në spektakël.

E bëri fasadën provë reforme.

E quajti pyetjen pengesë.

E ngatërroi zhvillimin me imazhin e zhvillimit.

Prandaj Rama nuk ka asnjë të drejtë morale të ankohet për algoritmin.

Nuk ka asnjë të drejtë të sillet si njeri që po mbron demokracinë nga teknologjia.

Nuk ka asnjë të drejtë të paraqitet si kapiten racional përballë turmës irracionale.

Ai që e bëri politikën regji, nuk mund të kërkojë sot një Republikë pa kamera.

Ai që qeverisi me imazh, nuk mund të qajë kur imazhi bëhet gjyq.

Ai që e përdori spektaklin si pushtet, nuk mund të habitet kur spektakli kthehet në protestë.

Pushteti-regji nuk rrëzohet kur humb kamerën.

Rrëzohet kur kamera zbulon se pas skenës nuk ka Republikë, por dekor.

Problemi i Shqipërisë nuk është se qytetarët panë shumë.

Problemi është se për shumë kohë nuk panë dot mjaftueshëm.

Nuk panë kontratat.

Nuk panë përfituesit.

Nuk panë zinxhirin e vendimit.

Nuk panë kufirin mes publikes dhe privates.

Nuk panë pse disa projekte vinin gjithmonë me fjalë të mëdha dhe me dokumente të vogla.

Tani që duan të shohin, u thuhet se janë zhurmë.

Jo.

Qytetari nuk është zhurmë.

Qytetari është arsyeja pse ka shtet.

Qytetari bëhet zhurmë vetëm në sytë e pushtetit që nuk e pranon më si njeri të arsyes, por vetëm si trup për t’u menaxhuar, imazh për t’u përdorur, votë për t’u numëruar dhe spektator për t’u bindur.

Zhurmë mund të bëhen media, turma, opozita, partitë e vjetra, partitë e reja dhe foltoret.

Por qytetari që kërkon dokument nuk është zhurmë.

Është pronari i vetëm moral i Republikës.

Nëse qytetari sot nuk e beson më fjalën “zhvillim”, faji nuk është i algoritmit.

Faji është i atyre që e përdorën këtë fjalë për vendime që nuk kaluan dot provën e dritës.

Zhvillimi i pastër nuk ka frikë nga transparenca.

Investimi i pastër nuk ka frikë nga regjistri.

Kapitali i ndershëm nuk ka frikë nga emri i përfituesit.

Frikë ka vetëm errësira.

Dhe errësira, kur vishet me fjalën “zhvillim”, bëhet më e rrezikshme se kur vjen me maskë.

Prandaj nuk mjafton që Rama të flasë për algoritmin.

Duhet të heshtë si propagandist dhe të përgjigjet si kryeministër.

Kush nuk tregon hartën, nuk mban dot timonin.

Timoni nuk mbahet me metaforë kur harta mungon.

Kur harta fshihet, timoni nuk është përgjegjësi.

Është uzurpim.

Kur dokumenti mungon, fjalimi nuk është lidership.

Është perde.

Kur zhvillimi nuk provohet me dritë, por mbrohet me metaforë, nuk është vizion.

Është dyshim i organizuar nga pushteti.

Dhe kur një kryeministër, pas kaq vitesh pushtet të përqendruar, përballë një plage publike, nuk jep dokument, por jep leksion për algoritmin, ai nuk po mbron shtetin.

Po mbron veten.

Kjo nuk është mirësjellje institucionale.

Nuk është lutje për transparencë.

Nuk është ftesë për debat.

Është akt politik.

Rama duhet të largohet jo sepse sheshi bërtet, por sepse pushteti i tij ka humbur të drejtën morale të fshihet pas fjalëve të mëdha.

Duhet të largohet sepse njeriu që e ktheu politikën në regji nuk mund të dalë sot si gjykatës i kamerës.

Duhet të largohet sepse ai që e trajtoi qytetarin si spektator nuk mund ta quajë qytetarin zhurmë kur spektatori ngrihet në këmbë.

Duhet të largohet sepse Republika nuk mund të mbetet peng i një kapiteni që flet për Itakën, por nuk tregon hartën.

Duhet të largohet sepse shteti nuk është skenë personale, bregdeti nuk është dekor pushteti, zhvillimi nuk është kostum për errësirën dhe qytetari nuk është figurant në filmin e radhës të propagandës.

Ky nuk është zemërim.

Është rend.

Nuk është hakmarrje.

Është higjienë shtetërore.

Nuk është britmë kampi.

Është kufi republikan.

Është kufi demokratik.

Është kufi perëndimor.

Perëndimi nuk është fasadë moderne mbi vendime të errëta.

Perëndimi fillon aty ku pushteti nuk kërkon adhurim, por kontroll, ku qytetari nuk trajtohet si turmë, por si arsye publike, ku kontrata nuk ruhet si sekret pushteti, por hapet si provë e shtetit.

Dorëheqja këtu nuk është favor personal.

Është emri politik i një kufiri, njeriu që e quan llogarinë zhurmë nuk mund të mbajë më timonin e Republikës.

Një vend nuk mund të quhet më Republikë kur kryeministri e quan çdo plagë zhurmë, çdo pyetje pengesë, çdo dyshim histeri, çdo kritikë algoritëm dhe çdo kërkesë për llogari sulm ndaj timonit të tij.

Rama e quajti zhurmë atë që vetë e rriti me regji.

E quajti algoritëm atë që vetë e ushqeu me spektakël.

E quajti histeri atë që vetë e prodhoi me mungesë besimi.

Në Shqipëri, sot, kjo sëmundje ka emër politik.

Quhet AlgoRama.

Por emri është më i vogël se sëmundja.

Sëmundja quhet pushtet-regji: pushtet që kërkon audiencë në vend të qytetarëve, efekt në vend të besimit, metaforë në vend të dokumentit.

Derisa dokumenti fshihet pas metaforës, harta pas timonit dhe qytetari pas fjalës “zhurmë”, kufiri është i qartë, Rama duhet të largohet.

Republika nuk është studio.

Qytetari nuk është figurant.

Dokumenti nuk është dekor.

Timoni nuk është pronë.

AlgoRama duhet të mbarojë.

A***n Galdini

Që Non Grata të mos kthehet në “Non Gracka”!

Nga A***n Galdini

Një derë mund të hapet për një politikan dhe prapë të mbyllet për qytetarin.

Ky është rreziku i orës sonë.

Kur një vend e ngatërron lëvizjen e një vule të huaj me lindjen e një lirie të brendshme, lajmi bëhet kurth.

Një korridor diplomatik nuk është pagëzim moral.

Një hapje e jashtme nuk është mandat i brendshëm.

Një njeri mund të hyjë sërish në qarkullim dhe prapë një popull nuk duhet të hyjë në të njëjtën grackë.

“Non Gracka” nuk është përkthim.

Është paralajmërim.

Është emri ironik i rrezikut që një “jo” diplomatik, sapo zbutet nga interesi i jashtëm, të sh*tet si “po” politike për rikthimin dhe duelin e njohur.

Non Grata ishte historia e një politikani me një shtet të huaj.

Gracka nuk duhet të bëhet historia e Shqipërisë me të nesërmen e vet.

Një vendim i jashtëm mund t’i hapë derën një politikani, nuk mund t’i japë atij çelësat e shesh*t.

Interesi i një fuqie të huaj mund të hapë një korridor, nuk mund të prodhojë virtyt publik për një komb tjetër.

Një njeri mund të bëhet i përdorshëm në një llogari të madhe politike dhe prapë të mos jetë përgjigjja morale e një Republike që kërkon të lindë.

Të bëhesh i përdorshëm nuk do të thotë të bëhesh i ri.

Kur një shoqëri është në protestë, çdo derë që hapet papritur mund t’i duket si shenjë.

Çdo figurë e vjetër mund të veshë kostumin e rikthimit.

Çdo plagë mund të kërkojë një emër që ta administrojë.

Por protesta nuk është certifikatë kthimi për askënd.

Qytetari nuk doli në shesh që zemërimi i tij të kalojë nga një dorë e vjetër në tjetrën.

Nuk doli që një grabitje të zëvendësohet nga një trashëgimi.

Nuk doli që e nesërmja e tij të përdoret si korridor për ata që nuk dinë më të hyjnë në histori pa marrë peng revoltën e të tjerëve.

Kjo është gracka, jo thjesht kthimi i një njeriu, por kthimi i mekanizmit.

Një vend mund të lodhet nga një pushtet dhe prapë të mos jetë çliruar nga modeli që e prodhoi atë pushtet.

Mund të urrejë arrogancën e sotme dhe prapë të bjerë në krahët e arrogancës së djeshme.

Mund të dalë kundër një grabitjeje dhe pastaj ta dorëzojë zemërimin te një tjetër pronar i vjetër i së njëjtës shtëpi politike.

E vjetra nuk e lufton gjithmonë të renë.

Shpesh e përqafon për ta mbytur.

I del përpara si përfaqësuese.

I ofron emër, mikrofon, rrugë të shkurtër dhe i thotë se pa të nuk fiton.

Por një derë e hapur nga jashtë nuk është provë se qytetari ka dhënë çelësin nga brenda.

Në Shqipëri, e vjetra nuk ka nevojë gjithmonë të takohet për t’u marrë vesh.

Ndonjëherë i mjafton të ketë të njëjtin interes ndaj së resë.

Pushteti i vjetër ka nevojë që revolta të kthehet në frikë të njohur, në armik të vjetër, në duel që di ta menaxhojë.

Opozita e vjetër ka nevojë që revolta të mos lindë si qytetar i pavarur, por si anti-pushtet klasik që mund të trashëgohet.

Kjo nuk kërkon domosdoshmërisht një pakt në dhomë.

Mjafton një bashkëjetesë interesi.

Kur revolta kthehet në duel të vjetër, pushteti shpëton nga Republika dhe opozita e vjetër shpëton nga harresa.

Njëri fiton armikun që e mban në këmbë.

Tjetri fiton pushtetin që e bën të duket i domosdoshëm.

Të dy humbin vetëm nëse qytetari nuk kthehet më te asnjëri.

Prandaj kundër pushtetit nuk mjafton.

Kundër modelit është prova.

Nuk mjafton të jesh kundër një njeriu, nëse je brenda mënyrës që e prodhon atë njeri.

Nuk mjafton të thërrasësh kundër arrogancës, nëse kërkon ta trashëgosh zemërimin e qytetarit pa e pyetur qytetarin.

Nuk mjafton të jesh kundër qeverisë së sotme, nëse e sheh protestën si lëndë për qeverisjen tënde të nesërme.

Këtu ndahet opozita nga riciklimi.

Këtu ndahet revolta nga gracka.

Një popull nuk çlirohet kur gjen pronar më të mirë për zemërimin e vet.

Çlirohet kur nuk pranon më pronar mbi zemërimin e vet.

Ai nuk çlirohet kur një vulë lëviz jashtë vendit.

Çlirohet kur brenda vendit nuk pranon më të përdoret si masë, si frikë, si dekor, si shkallë kthimi, si vërtetim i rremë për ata që duan të vijnë prapë në emrin e tij.

Nëse protesta shqiptare ka një kuptim, ai nuk është kthimi i ndonjë pronari të vjetër të zemërimit.

Është lindja e qytetarit që nuk pranon më pronar.

Ky qytetar nuk del për t’i shërbyer rikthimit të askujt.

Del sepse një pjesë e së përbashkëtës u prek, sepse një vend nuk mund të trajtohet si mall, sepse një popull që e ndien se po i merret toka, ligji dhe dinjiteti nuk mund të vazhdojë të jetojë si spektator.

Por nëse ai del kundër privatizimit të një vendi dhe pastaj lejon privatizimin e revoltës së vet, humbja ka ndërruar vetëm formë.

Nuk quhet më pushtet.

Quhet trashëgimtar.

Gracka është pikërisht kjo, kur protesta kundër grabitjes kthehet në pasuri politike për një dorë tjetër, kur zemërimi kundër modelit përdoret për të ringritur një pjesë të modelit, kur e vjetra, sapo i hapet një korridor, sillet sikur i është hapur edhe historia.

Kjo nuk është çlirim.

Është kthim në grackë me emër tjetër.

Shqipëria nuk ka nevojë të dalë nga një damkë për të hyrë në një kurth.

Nuk ka nevojë ta ngatërrojë lëvizjen e një dere për një politikan me hapjen e së ardhmes për një popull.

Nuk ka nevojë që protesta e qytetarit të bëhet korridor kthimi për të vjetrën.

Ajo ka nevojë për qytetarin që nuk trembet nga pushteti, por as hipnotizohet nga rikthimi, qytetarin që e di se armiku i armikut të tij nuk bëhet automatikisht Republika e tij.

Nëse revolucioni përfundon si korridor kthimi për të vjetrën, atëherë sheshi nuk ka hapur të ardhmen.

Ka rihapur grackën.

Prandaj pyetja është më e rëndë se lajmi, a do ta përdorë Shqipëria këtë çast për të menduar, apo do të lejojë që çasti të përdoret për ta futur përsëri në të njëjtin rreth?

Non Grata mund të ketë qenë histori e një politikani.

Gracka nuk duhet të bëhet fati i një populli.

Qytetari që doli në shesh për të mos qenë më pronë e pushtetit, nuk duhet të kthehet nesër si pronë e rikthimit.

A***n Galdini

Festa mbi plagë!

Nga A***n Galdini

Edi Rama nuk po i përgjigjet protestës me llogari.

Po përgatitet t’i përgjigjet me skenë.

Në Bulevard do të jetë qytetari.

Në Sheshin Italia është thirrur aparati.

Në mes është dosja.

Kjo është pamja më e rëndë e ditës.

Një kryeministër që, në ditën kur qytetarët vazhdojnë protestën dhe drejtësia prek dosje që flasin për tokë, para, ndërtim, pastrim dhe krim të organizuar, thërret festën e partisë në një shesh tjetër, nuk po tregon qetësi.

Po tregon ankth me skenografi.

Festa e thirrur mbi plagë nuk është më festë partie.

Është kundër-pamje.

Është përpjekje për t’i vendosur plagës së qytetarit një dekor pushteti përballë.

Është tentativa për t’i thënë vendit se aparati ende ka trup, se struktura ende mblidhet, se skena ende ndizet, se partia-shtet ende mund të prodhojë pamje kur qytetari prodhon akuzë.

Por pamja nuk është përgjigje.

Kur qytetari del me plagë, pushteti që i përgjigjet me festë nuk po feston.

Po fyen.

Nuk ka rëndësi sa flamuj do të vendosen. Nuk ka rëndësi sa skenë do të ngrihet.

Nuk ka rëndësi sa strukturë do të thirret.

Një pushtet që zgjedh të festojë veten në ditën kur shoqëria i kërkon llogari, nuk po tregon forcë.

Po tregon se nuk dëgjon më.

Dhe pushteti që nuk dëgjon më, edhe kur mbush një shesh, ka filluar të zbrazet brenda.

Sot Tirana nuk ka vetëm dy aktivitete.

Ka dy ndërgjegje përballë njëra-tjetrës.

Në njërën anë është Bulevardi, me qytetarin që nuk ka dekor, nuk ka administratë, nuk ka parti-shtet pas shpine, por ka një plagë.

Në anën tjetër është Sheshi Italia, me pushtetin që ka skenë, aparat, përvjetor, mobilizim dhe nevojë të dëshpëruar për të prodhuar pamjen se gjithçka vazhdon normalisht.

Mes tyre është dosja.

Dosja nuk bërtet. Nuk këndon.

Nuk mbush shesh.

Nuk kërkon duartrokitje.

Por ajo flet me gjuhën e ftohtë të drejtësisë për atë që qytetari e ndien prej kohësh me gjuhën e plagës, tokën që bëhet mall, paranë që kërkon të pastrohet, ndërtimin që ngrihet mbi dyshime, pushtetin që hesht kur duhet të japë llogari.

Nuk po shpall fajtorë.

Këtë e bën gjykata, jo opinioni.

Por një gjë mund të thuhet pa u dridhur, në një vend normal, kur drejtësia prek tokën, paratë dhe ndërtimin, pushteti ul zërin.

Në Shqipërinë e Ramës, pushteti ngre skenën.

Kjo është poshtërsi politike e veshur si festë.

Rama po i përgjigjet plagës me koreografi.

Po i përgjigjet dosjes me festë.

Po i përgjigjet qytetarit me aparat.

Një pushtet i sigurt nuk ka nevojë të nxjerrë partinë si kundër-trup ndaj qytetarit.

Një kryeministër që dëgjon nuk e mbulon Bulevardin me Sheshin Italia.

Një shtet që respekton qytetarin nuk i kthen përvjetorët në mur pamjeje kundër plagës publike.

Rama sot nuk po tregon forcë.

Po tregon mospërfillje.

Dhe mospërfillja, kur zgjatet shumë, bëhet mënyrë sundimi.

Nuk më intereson ta regjistroj këtë revoltë në asnjë parti, në asnjë emër të vjetër, në asnjë flamur të ri, në asnjë romantikë të importuar.

Nuk jam me çdo zë që flet në shesh.

Nuk jam me çdo mikrofon që kërkon ta përkthejë qytetarin.

Nuk jam me asnjë pronar të ri të zemërimit.

Jam me qytetarin e ndershëm që del sepse ndjen se vendi i tij po trajtohet si pronë, ndërsa jeta e tij si dekor.

Dhe pikërisht ky qytetar e bën edhe më të rëndë sjelljen e Ramës.

Mund të kundërshtosh opozitën.

Mund të kundërshtosh organizatorët.

Mund të kundërshtosh parullat.

Mund të mos i besosh mikrofonit.

Mund të shohësh me dyshim çdo përpjekje për ta trashëguar protestën.

Por nuk mund ta tallësh plagën e qytetarit duke i ngritur përballë një festë aparati.

Festa e pushtetit mbi plagën e qytetarit është forma më e ftohtë e arrogancës.

Pushteti i gjatë, kur humb ndjeshmërinë, nuk e dallon më ndryshimin midis festës dhe provokimit.

Aty ku një qeveri normale do të ulte zërin, ai ndez skenën.

Aty ku një kryeministër i përgjegjshëm do të dëgjonte, ai numëron strukturat.

Aty ku një shtet me masë morale do të kërkonte qetësi, ai prodhon zhurmë.

Kjo është arsyeja pse festa nuk do ta mbulojë krizën.

Do ta zbulojë.

Do ta zbulojë si sjellje.

Do ta zbulojë si nerv.

Do ta zbulojë si kulturë pushteti.

Një pushtet që ka nevojë të festojë përballë qytetarit të plagosur nuk e ka më qetësinë e forcës.

Ka vetëm arrogancën e aparatit.

SPAK-u sot nuk është shpëtimtar.

Nuk duhet trajtuar si altar.

Drejtësia nuk zëvendëson qytetarin dhe nuk pastron politikën me konferenca.

Por kur dosja prek pikërisht fjalët që sheshi i ka kthyer në plagë, tokë, para, ndërtim, pastrim, Zvërnec, atëherë pushteti nuk mund të sillet sikur problemi është vetëm zhurma e rrugës.

Dosja flet me gjuhën e ftohtë të drejtësisë atë që Bulevardi po e thotë me gjuhën e plagës.

Kjo e bën festën edhe më të rëndë.

Sepse ajo nuk është thirrur vetëm përballë protestës.

Është thirrur përballë dyshimit të madh mbi mënyrën si është administruar vendi.

Është thirrur përballë pyetjes së vjetër që pushteti i gjatë nuk do ta dëgjojë, kush e ka trajtuar Shqipërinë si pronë?

Një parti mund të mbushë një shesh.

Kjo nuk do të thotë se mbush boshllëkun moral që ka hapur në vend.

Një aparat mund të prodhojë pamje.

Kjo nuk do të thotë se prodhon legjitimitet.

Një kryeministër mund të sjellë strukturat. Kjo nuk do të thotë se e ka dëgjuar qytetarin.

Në këtë ditë, Rama kishte përpara dy rrugë, përuljen ose skenën.

Po zgjedh skenën.

Kjo zgjedhje flet më shumë se çdo fjalim.

Nuk flet vetëm për nervin e tij personal.

Flet për një model qeverisjeje që ka mësuar ta trajtojë çdo kundërshtim si imazh për t’u mundur, çdo qytetar si spektator për t’u menaxhuar, çdo plagë si zhurmë për t’u mbuluar, çdo krizë si regji për t’u kontrolluar.

Kjo është arsyeja pse jam qartë kundër këtij pushteti.

Jo sepse dua që qytetari të bëhet pronë e dikujt tjetër.

Pikërisht sepse nuk dua.

Ai nuk del për Ramën, për Berishën, për partitë e reja apo për pronarët e rinj të shesh*t.

Del sepse një vend nuk mund të trajtohet si mall, ndërsa njeriu i ndershëm si peng i heshtjes.

Rama është fytyra politike e kësaj dite.

Ai është kryeministri që po thërret festë kur duhet të dëgjojë.

Ai është autori politik i këtij kontrasti të neveritshëm, festa në një shesh, plaga në tjetrin, dosja në mes.

Nuk ka koreografi që e zbut këtë.

Nuk ka përvjetor që e pastron.

Nuk ka flamur partie që e mbulon.

Pushteti që nuk di të heshtë para plagës ka filluar të humbasë të drejtën morale për të folur në emër të vendit.

Sot Rama mund të kërkojë të tregojë se ka ende parti.

Vendi po sheh diçka më të rëndë: një pushtet që ka humbur masën para plagës.

Sheshi Italia mund ta ketë muzikën.

Bulevardi ka plagën.

Dosja ka hijen.

Muzika do të pushojë.

Plaga do të mbetet.

A***n Galdini