Το Μουσείο Μικρασιατικού Πολιτισμού "Μάκης Αγκούτογλου¨ στην Ανάβυσσο, ιδρύθηκε το 2005 από τον Μάκη Αγκούτογλου (2η γενια Μικρασιατων Προσφυγων) στην μνήμη των γονιών του , Παρασκευά και Μαρίας Αγκούτογλου αλλά και των απανταχού Μικρασιατών.
Το 2005 εκπλήρωσε την «άτυπη εντολή» του πατέρα του (όπως χαρακτηριστηκά έλεγε). Μετέτρεψε την πατρογονική του εστία ,στην Ανάβυσσο ,ενα προσφυγικό σπίτι
του 1930, σε Μουσείο Μικρασιατικού Πολιτισμού, ανοικτό σε όλους όσους αναζητούν να μάθουν τις ρίζες τους, την ιστορία της Γης της Αναβύσσου & της ευρύτερης περιοχής , αλλά και τις ιστορίες, τις παραδόσεις, των Μικρασιατών Προσφύγων .
Ήδη , από το 1960 , ο Μάκης Αγκούτογλου , σε ηλικία μόλις 20 ετών , ξεκίνησε να καταγράφει αφηγήσεις από τους πραγματικούς ήρωες της Μικρασιατικής Τραγωδίας , τους Μικρασιάτες της 1ης γεννιάς, με σκοπό να διασώσει στον χρόνο την διαδρομή αυτών των ανθρώπων , απο τα Άγια Χώματα της Μικράς Ασιας προς την Μητέρα Ελλάδα.
Κατέγραψε πλήρως (με κείμενα & φωτογραφικά ντοκουμέντα) την εγκατάσταση των κατοίκων στην ευρύτερη περιοχή της Αναβύσσου και Παλαιάς Φωκαίας Αττικής. Φωτογραφίες, Ντοκουμέντα & Μαρτυρίες, aποτέλεσαν την ‘’πρώτη ύλη ‘’ για το ξεκίνημα της καταγραφής αυτής της Οδύσσειας.
Φώτισε με την πένα του, τα δύσκολα αλλά δημιουργικά χρόνια που ακολούθησαν, περιγράφοντας τους μικρούς και μεγάλους ήρωες την καθημερινότητα και τις ασχολίες τους. Eκατοντάδες κειμενα του, αποτυπώνουν με λέξεις , αυτά που οι χιλιάδες φωτογραφίες μαρτυρούν στους τοίχους του Μουσείου.
Η συλλογή του αποτελείται από φωτογραφίες, έγγραφα, βιβλία και διαρκώς εμπλουτίζεται. Σήμερα το Μουσείο Αριθμεί 4 κτίρια & 8 αίθουσες. Δημιουργήθηκε αίθουσα προβολών / παρουσιάσεων και βιβλιοθήκη. Έγινε εκσυγχρονισμός στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους ,σεβόμενος την ταπεινότητα του χώρου της προσφυγικής οικίας.
Ο Μάκης Αγκούτογλου βραβεύτηκε επανειλλημένα από Συλλόγους και Δήμους για την προσφορά του στον τόπο.
Από τις 25 Σεπτεμβριου 2015 ,οι Μαρία & Όλγα Αγκούτογλου, κόρες του Μάκη Αγκούτογλου, είναι οι διαχειριστές των Αρχείων του και του Μουσείου Μικρασιατικού Πολιτισμού "Μάκης Αγκούτογλου" στην Ανάβυσσο, οργανώνοντας εκδηλώσεις, ξεναγήσεις και προβολές.
